Sau 4 năm triển khai Chiến lược phát triển cơ giới hóa nông nghiệp và chế biến nông, lâm, thủy sản, Lạng Sơn đã đạt nhiều kết quả tích cực. Cơ giới hóa ngày càng được mở rộng trong các khâu sản xuất; hệ thống máy móc, thiết bị từng bước được đầu tư; hoạt động chế biến, bảo quản nông sản có chuyển biến; khoa học công nghệ và chuyển đổi số ngày càng được ứng dụng sâu hơn, góp phần nâng cao năng suất lao động, chất lượng và giá trị sản phẩm nông nghiệp.
Cơ giới hóa ngày càng mở rộng trong sản xuất
Thực hiện Quyết định số 858/QĐ-TTg ngày 22/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược phát triển cơ giới hóa nông nghiệp và chế biến nông, lâm, thủy sản, UBND tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Kế hoạch số 175/KH-UBND ngày 29/7/2024, xác định các nhiệm vụ trọng tâm về cơ giới hóa sản xuất nông nghiệp, bảo quản và chế biến sản phẩm; tuyên truyền, tập huấn, đào tạo nghề; nghiên cứu, đầu tư và ứng dụng máy móc, thiết bị vào sản xuất.
Cùng với đó, tỉnh đã từng bước hoàn thiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển nông, lâm nghiệp, trong đó có nội dung hỗ trợ cơ giới hóa và chế biến nông, lâm, thủy sản. Đáng chú ý, Nghị quyết số 02/2026/NQ-HĐND ngày 26/3/2026 về một số chính sách hỗ trợ đầu tư vào nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2026 - 2030 đã quy định nội dung hỗ trợ đối với cơ sở sản xuất, chế biến nông, lâm sản.
Qua triển khai, cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp đã có chuyển biến rõ rệt. Năm 2021, cơ giới hóa trong trồng trọt mới tập trung ở một số khâu thì đến nay đã được áp dụng ở nhiều công đoạn. Tỷ lệ cơ giới hóa đạt 92% ở khâu làm đất, 30% tưới nước, 47% phun thuốc bảo vệ thực vật, 55% thu hoạch và 69% vận chuyển nông sản. Đặc biệt, tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất đã tăng từ 86,27% năm 2021 lên 92%; phun thuốc bảo vệ thực vật tăng từ 19,73% lên 47%; tưới nước tăng từ 18,91% lên 30%.
Những kết quả này góp phần giảm lao động thủ công, tiết kiệm thời gian, bảo đảm thời vụ và nâng cao hiệu quả sản xuất. Việc lựa chọn, ứng dụng máy móc cũng từng bước phù hợp hơn với điều kiện sản xuất thực tế của địa phương.
Hơn 146 nghìn máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất
Quy mô cơ giới hóa được thể hiện rõ qua số lượng máy móc, thiết bị đang được sử dụng trên địa bàn. Toàn tỉnh có khoảng 146.855 thiết bị máy móc các loại phục vụ sản xuất nông, lâm nghiệp và các lĩnh vực liên quan.
Trong đó, có khoảng 59.342 máy làm đất như máy cày, máy kéo, máy xới; 68.089 bình phun thuốc; 4.684 máy thu hoạch và khoảng 17.720 máy móc, thiết bị khác như máy bơm nước, máy cắt cỏ, máy băm cỏ, máy xát gạo, máy thái chuối, máy bóc vỏ quế, máy cắt gỗ...
Cơ giới hóa cũng từng bước được mở rộng sang chăn nuôi, lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Trong chăn nuôi, tỷ lệ cơ giới hóa đạt 33% đối với hệ thống làm mát, sưởi ấm chuồng trại; 30% cung cấp thức ăn tự động và 31% vệ sinh chuồng trại. Trong lâm nghiệp, khâu khai thác, vận chuyển gỗ và lâm sản có tỷ lệ cơ giới hóa đạt 78%.
Cùng với cơ giới hóa sản xuất, hoạt động chế biến và bảo quản nông sản trên địa bàn tỉnh có bước phát triển tích cực. Đến hết tháng 6/2026, Lạng Sơn có 347 cơ sở chế biến, bảo quản nông sản, gồm 14 doanh nghiệp, 16 hợp tác xã và 317 hộ gia đình, cơ sở khác; tạo việc làm cho 1.212 lao động và sử dụng 716 thiết bị, máy móc phục vụ chế biến, bảo quản nông, lâm sản. Tỷ lệ cơ giới hóa trong lĩnh vực này đạt khoảng trên 60%.
Nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số
Cơ giới hóa được triển khai đồng thời với nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp. Tỉnh đã triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ nhằm nâng cao giá trị, phát triển bền vững các sản phẩm OCOP; chuyển giao tiến bộ kỹ thuật về giống, quy trình canh tác, chăn nuôi; đồng thời xây dựng 27 mô hình sản xuất hiệu quả phục vụ sản xuất đời sống của đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Trong lĩnh vực chuyển đổi số, 100% cơ quan hành chính nhà nước từ cấp tỉnh đến cấp xã duy trì sử dụng Hệ thống quản lý văn bản và điều hành, chữ ký số được triển khai đến toàn bộ các cơ quan nhà nước. Các hộ sản xuất nông nghiệp được đào tạo kỹ năng số, đứng thứ ba toàn quốc đạt 93% về tỷ lệ hộ sản xuất nông nghiệp được đào tạo kỹ năng số/hộ.
Công tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ cũng gắn với phát triển các sản phẩm có lợi thế của địa phương như Lan Kim Tuyến, Trà Hoa Vàng, Đào Chuông, cây Sở, Hồng không hạt; đồng thời thử nghiệm một số giống cây trồng mới như Bơ, măng tây, Macca.
Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, tỉnh đã thực hiện xác lập quyền sở hữu trí tuệ cho 10 sản phẩm, đang lập hồ sơ xác lập quyền cho 11 sản phẩm, đồng thời tổ chức 10 lớp tập huấn về sở hữu trí tuệ tại các huyện trong tỉnh.
Những kết quả đạt được cho thấy cơ giới hóa tại Lạng Sơn đang từng bước chuyển từ việc sử dụng máy móc ở một số công đoạn sang mở rộng trên nhiều khâu của quá trình sản xuất. Cùng với hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, các mô hình liên kết ứng dụng công nghệ hiện đại trong sản xuất nông sản chủ lực bước đầu tạo chuyển biến cả về số lượng và chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.
Với việc tiếp tục hoàn thiện chính sách hỗ trợ, đẩy mạnh ứng dụng máy móc, công nghệ, chuyển đổi số và phát triển chế biến, bảo quản, cơ giới hóa được xác định là một trong những giải pháp quan trọng góp phần thúc đẩy phát triển nông, lâm nghiệp theo hướng hiện đại, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản Lạng Sơn trong giai đoạn tới./.
Bích Diệp
