Lạng Sơn: Gần 10 năm triển khai thi hành Bộ luật Dân sự năm 2015 đạt nhiều kết quả tích cực

Ngay sau khi Bộ luật Dân sự năm 2015 được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 24/11/2015 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2017, UBND tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Kế hoạch số 43/KH-UBND ngày 28/4/2016 về triển khai thi hành Bộ luật Dân sự và Bộ luật Tố tụng dân sự trên địa bàn tỉnh. Kế hoạch xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương trong việc tổ chức thực hiện. Trên cơ sở đó, các sở, ban, ngành, địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với chức năng, nhiệm vụ; đồng thời lồng ghép việc thực hiện Bộ luật Dân sự với các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, cải cách hành chính, cải cách tư pháp và công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.

Sở Tư pháp với vai trò là cơ quan thường trực Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh đã tích cực tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo triển khai đồng bộ các nhiệm vụ; thường xuyên hướng dẫn nghiệp vụ, theo dõi tình hình thi hành pháp luật, tổng hợp những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn để kịp thời báo cáo, kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý.

Tổ chức rà soát văn bản quy phạm pháp luật và đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến Bộ luật Dân sự năm 2015

Các sở, ban, ngành đã tổ chức rà soát các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan nhằm kịp thời phát hiện các quy định không còn phù hợp, mâu thuẫn, chồng chéo với Bộ luật Dân sự năm 2015 để kiến nghị sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới theo quy định. Việc rà soát, xử lý văn bản và triển khai các biện pháp tổ chức thi hành Bộ luật Dân sự năm 2015 được thực hiện nghiêm túc, kịp thời; không phát sinh yêu cầu ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết hoặc hướng dẫn thi hành thuộc thẩm quyền của địa phương, góp phần bảo đảm việc tổ chức thi hành Bộ luật thống nhất, đồng bộ và hiệu quả trên địa bàn tỉnh.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật tại cơ sở (nguồn: https://dantocphattrien.vietnamnet.vn/)

Cùng với việc tổ chức triển khai thi hành, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được xác định là giải pháp trọng tâm nhằm đưa các quy định của Bộ luật Dân sự đi vào cuộc sống.

Ngay sau khi Bộ luật được ban hành, Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh đã tổ chức hội nghị triển khai cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh, cán bộ pháp chế các sở, ngành và lãnh đạo phòng tư pháp cấp huyện. Các địa phương trong tỉnh cũng tổ chức quán triệt, tập huấn đến đội ngũ cán bộ, công chức, hòa giải viên, tuyên truyền viên pháp luật và người có uy tín tại cơ sở. Hằng năm, Sở Tư pháp phối hợp với cơ quan, đơn vị tổ chức trên 30 hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật với hơn 4.500 lượt người tham dự. Nội dung tuyên truyền được lồng ghép trong hoạt động của đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật và hòa giải viên cơ sở.

Chuyên viên Trung tâm trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh phát tờ rơi tuyên truyền pháp luật đến người dân (ảnh: Baolangson)

Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và các tổ chức chính trị - xã hội cũng phát huy hiệu quả vai trò tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân chấp hành pháp luật. Từ năm 2017 đến tháng 5/2026, MTTQ các cấp đã phối hợp tổ chức trên 14.600 cuộc tuyên truyền với hơn 870.000 lượt người tham dự; các cấp bộ Đoàn tổ chức trên 1.200 hội nghị, diễn đàn, sinh hoạt chuyên đề pháp luật với hơn 85.000 lượt đoàn viên, thanh niên; đồng thời tổ chức trên 150 lớp tập huấn cho hơn 9.500 lượt cán bộ Đoàn, báo cáo viên và tuyên truyền viên trẻ.

Bên cạnh tuyên truyền trực tiếp, các cơ quan, đơn vị còn tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác hiệu quả Cổng Thông tin điện tử, mạng xã hội, hệ thống phát thanh, truyền hình để phổ biến các quy định của Bộ luật Dân sự đến đông đảo người dân. Nhiều chuyên mục, phóng sự, tin bài được xây dựng thường xuyên, góp phần nâng cao hiệu quả truyền thông pháp luật.

Bộ luật Dân sự năm 20215 được áp dụng hiệu quả trong quản lý nhà nước và hoạt động tư pháp

Qua gần 10 năm tổ chức thi hành, Bộ luật Dân sự năm 2015 đã được các cơ quan, đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh triển khai đồng bộ, nghiêm túc; được vận dụng thống nhất trong nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước như hộ tịch, chứng thực, công chứng, trợ giúp pháp lý, hòa giải ở cơ sở, giải quyết thủ tục hành chính và theo dõi tình hình thi hành pháp luật; qua đó, cơ bản đáp ứng yêu cầu điều chỉnh các quan hệ dân sự phát sinh trong thực tiễn, tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động quản lý nhà nước, giải quyết tranh chấp, kiểm sát hoạt động tư pháp và thi hành án dân sự.

Công chức tư pháp - hộ tịch xã, thành viên Tổ hòa giải thôn Lạng Giai B, xã Nhân Lý, huyện Chi Lăng (cũ) tuyên truyền pháp luật đến người dân (ảnh: Baolangson)

Trong hoạt động hòa giải ở cơ sở, các hòa giải viên đã vận dụng linh hoạt các quy định của Bộ luật để giải quyết nhiều tranh chấp phát sinh ngay từ cơ sở như tranh chấp ranh giới đất đai, lối đi chung, vay mượn tài sản, phân chia di sản thừa kế, bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng... Đối với hoạt động xét xử, đã áp dụng thống nhất các quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 để giải quyết các vụ, việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động theo đúng quy định của pháp luật. Từ ngày 01/01/2017 đến ngày 31/5/2026, Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh đã thụ lý 14.907 vụ, việc và giải quyết 14.365 vụ, việc, đạt tỷ lệ 96,4%.  Viện kiểm sát nhân dân hai cấp đã kiểm sát 18.964 vụ, việc dân sự; ban hành 210 yêu cầu xác minh, thu thập chứng cứ, 139 kiến nghị và 172 kháng nghị phúc thẩm, góp phần nâng cao chất lượng giải quyết các vụ việc dân sự, bảo đảm việc áp dụng thống nhất các quy định của Bộ luật.

Kiểm sát viên giải thích quyền và nghĩa vụ của người phải thi hành án dân sự (baovephapluat.vn)

Trong công tác thi hành án dân sự, các quy định về nghĩa vụ dân sự, tài sản bảo đảm, nghĩa vụ liên đới, quyền sở hữu, bồi thường thiệt hại... được áp dụng thường xuyên, góp phần nâng cao hiệu quả thi hành các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Qua gần 10 năm tổ chức thi hành Bộ luật Dân sự trên địa bàn tỉnh đã được triển khai nghiêm túc, đồng bộ và hiệu quả, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức pháp luật của cán bộ, Nhân dân cũng như nâng cao chất lượng quản lý nhà nước và hoạt động tư pháp. Thông qua thực tiễn áp dụng, các quy định của Bộ luật đã tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho hoạt động quản lý nhà nước, xét xử, kiểm sát và thi hành án dân sự; quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân được bảo đảm tốt hơn; chất lượng giải quyết các vụ, việc dân sự từng bước được nâng cao, góp phần hạn chế tranh chấp, giữ vững ổn định xã hội và tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh./.

Bích Diệp