Hội nghị tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về tài chính và đẩy mạnh giải ngân vốn năm 2026 lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Sáng 19/5/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã chủ trì Hội nghị tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về tài chính và đẩy mạnh giải ngân vốn năm 2026 lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại đầu cầu trụ sở Chính phủ với sự tham gia của các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh… và kết nối trực tuyến với đầu cầu 10 địa phương.

Dự Hội nghị tại điểm cầu tỉnh Lạng Sơn có đồng chí Đoàn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ cùng lãnh đạo các sở, ngành liên quan.

Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), tổng nguồn kinh phí khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST), chuyển đổi số (CĐS) năm 2026 được giao là 103.441,625 tỷ đồng. Trong đó, 65.020 tỷ đồng được Quốc hội phê chuẩn; 8.421,625 tỷ đồng là nguồn bổ sung năm 2025 chuyển sang năm 2026; 30.000 tỷ đồng chi có tính chất KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ở các lĩnh vực khác. Đến nay, Bộ KH&CN đã hướng dẫn triển khai kế hoạch và dự toán năm 2026 với tổng kinh phí 51.868,639 tỷ đồng.

Đối với việc bố trí kinh phí cho cơ sở dữ liệu, nền tảng số quốc gia và hệ thống giải quyết thủ tục hành chính, các bộ, cơ quan trung ương đã đăng ký bổ sung vốn cho 46/84 nền tảng số, hệ thống thông tin; Bộ KH&CN đã bố trí 998,3 tỷ đồng cho 22 nền tảng đã đăng ký. Đồng thời, đã tổng hợp và bố trí 2.478,6 tỷ đồng cho 35/52 cơ sở dữ liệu đã đăng ký.

Tính đến ngày 10/5/2026, tổng số vốn đã giải ngân đạt 7.945,620 tỷ đồng, tương đương 14,78% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn ngân sách trung ương giải ngân đạt 14,8%; vốn ngân sách địa phương đạt 14,75%. Riêng chi đầu tư phát triển đạt 6,92%, trong khi chi thường xuyên đạt trên 21%. 

Tại Hội nghị, các bộ, ngành, địa phương đã báo cáo những khó khăn, vướng mắc trong giải ngân thực hiện các nhiệm vụ về KHCN, ĐMST, CĐS, trong đó, tập trung vào những vấn đề về phân bổ và triển khai vốn đầu tư, vốn chi thường xuyên; thủ tục đầu tư, đấu thầu, mua sắm lĩnh vực KHCN, ĐMST, CĐS còn phức tạp; nhiều nội dung chưa có định mức kinh tế - kỹ thuật và đơn giá thống nhất để làm cơ sở lập dự toán, quyết toán; việc triển khai các nền tảng dùng chung và cơ sở dữ liệu chuyên ngành của Trung ương còn chậm, kéo theo tiến độ kết nối và chia sẻ dữ liệu tại địa phương bị ảnh hưởng…

Các bộ, ngành, địa phương cũng kiến nghị một số giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân nguồn vốn như: sửa đổi một số văn bản quy phạm pháp luật, một số nghị định; các bộ, ngành sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về dữ liệu gốc, dữ liệu chủ, danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia cũng như cơ chế quản lý, khai thác và kết nối chia sẻ dữ liệu; hoàn thiện hệ thống dữ liệu dùng chung, hướng dẫn kết nối và chia sẻ dữ liệu làm cơ sở xây dựng kho dữ liệu quốc gia, bảo đảm việc đầu tư các dự án số được thực hiện thống nhất, tránh trùng lặp.

Kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đánh giá cao một số bộ, ngành, địa phương, một số đơn vị có kết quả giải ngân tích cực và đạt tỉ lệ cao. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bộ, ngành, địa phương giải ngân rất chậm, thậm chí có nơi giải ngân bằng 0%. Phó Thủ tướng yêu cầu thủ trưởng các bộ, ngành, lãnh đạo các địa phương phải xác định giải ngân vốn cho KHCN, ĐMST và CĐS là nhiệm vụ cấp bách, trọng tâm không chỉ của năm 2026 mà cả các năm tiếp theo nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước. Phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn trong năm 2026. Ngay sau Hội nghị, các bộ, ngành, địa phương cần rà soát lại toàn bộ danh mục nhiệm vụ, dự án KHCN, ĐMST và CĐS trong năm 2026 để phân loại cụ thể; những dự án có thể triển khai ngay cần tập trung nguồn lực để đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân. Đối với các dự án còn vướng mắc, phải xác định rõ nguyên nhân và tháo gỡ theo đúng thẩm quyền. Nội dung nào thuộc thẩm quyền của bộ, ngành thì lãnh đạo bộ phải trực tiếp xử lý; nội dung vượt thẩm quyền cần báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ để kịp thời xem xét, giải quyết.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc phân cấp hiện nay đã rất rõ ràng, do đó các bộ, ngành, địa phương cần chủ động, linh hoạt, sáng tạo, vận dụng các quy định của pháp luật, bố trí vốn phải có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên cho các nhiệm vụ có tính chiến lược, tạo đột phá, có chuyển biến, rõ sản phẩm và có sức lan tỏa lớn, mang lại giá trị thực tiễn cho phát triển kinh tế - xã hội; tránh tình trạng phân bổ dàn trải, manh mún.

Phó Thủ tướng giao Bộ KH&CN, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp phối hợp tập trung tháo gỡ toàn bộ khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách, thủ tục đầu tư, tài chính trong tháng 6/2026. Các bộ khẩn trương sửa đổi, bổ sung các nghị định, thông tư còn bất cập liên quan đến đầu tư, phân bổ, thanh quyết toán và giải ngân vốn. Tiếp tục rà soát, hoàn thiện hành lang pháp lý cho việc triển khai các nhiệm vụ KHCN, ĐMST và CĐS ở các cấp, để kịp thời tháo gỡ bất cập cho địa phương trong quá trình triển khai. Bên cạnh đó, siết chặt kỷ luật, kỷ cương gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát; hạn chế tối đa việc điều chuyển nguồn vốn. Phó Thủ tướng nêu rõ, đến tháng 9/2026, kiên quyết thực hiện điều chuyển vốn đối với các bộ, ngành, địa phương chậm giải ngân, các dự án không có tiến độ giải ngân.../.

Khánh Ly