Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành cho đồng bào các tỉnh miền núi biên giới phía Bắc tình cảm, sự quan tâm đặc biệt. Trên cương vị là lãnh tụ tối cao của Đảng, của đất nước, mặc dù bận rất nhiều công việc nhưng Bác Hồ vẫn luôn dành tình cảm và sự quan tâm đặc biệt đối với Nhân dân các dân tộc tỉnh Lạng Sơn.
Chân dung có chữ ký của Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Lạng Sơn khi Bác đến thăm Lạng Sơn, ngày 23/02/1960.
Nguồn ảnh tư liệu: Bảo tàng Lạng Sơn
Với Lạng Sơn, niềm tự hào ấy càng thiêng liêng hơn khi trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ba lần về thăm, gặp gỡ và căn dặn đồng bào các dân tộc nơi đây. Ba lần Bác về Xứ Lạng là ba lần Nhân dân được đón nhận tình cảm sâu nặng của vị lãnh tụ suốt đời vì dân, vì nước. Đó là nguồn động lực thôi thúc toàn Đảng, toàn dân, toàn quân Lạng Sơn phấn đấu xây dựng quê hương Xứ Lạng thành một tỉnh văn minh, giàu đẹp.
Lần đầu tiên, Bác đặt chân lên Xứ Lạng
Vào giữa năm 1950, cuộc kháng chiến chống Pháp của Nhân dân ta đã có bước phát triển mạnh và giành được nhiều thắng lợi quan trọng, có điều kiện chuyển sang giai đoạn phản công, tiến công giành quyền chủ động trên chiến trường. Tháng 6/1950, Bác Hồ và Ban Thường vụ Trung ương Đảng quyết định mở chiến dịch trên hướng biên giới Đông Bắc thuộc hai tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn.
Do tính chất quan trọng của Chiến dịch Biên giới, đầu tháng 9/1950, Bác Hồ đã lên đường ra mặt trận để trực tiếp chỉ đạo, theo dõi và động viên các lực lượng tham gia chiến dịch. Ngày 13/9/1950, Bác rời Sở Chỉ huy chiến dịch đến mặt trận Đông Khê, trực tiếp theo dõi diễn biến và chỉ đạo trận mở màn chiến dịch tiêu diệt cụm cứ điểm Đông Khê tại đài quan sát chiến dịch (ở đỉnh Ngườm Cuông, núi Báo Đông).
Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ tham gia chiến dịch Biên giới tại thị trấn Thất Khê (sau chiến dịch Biên giới, năm 1950).
Nguồn ảnh tư liệu: Bảo tàng Lạng Sơn
Ngày 10/10/1950, thị trấn Thất Khê (Tràng Định, Lạng Sơn) được giải phóng, quân Pháp rút khỏi Thất Khê, tối 10/10/1950, trên đường trực tiếp chỉ đạo chiến dịch, Bác Hồ dừng chân tại Kéo Quang (nay thuộc xã Thất Khê) để thăm Đại đoàn 308 - đại đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Giữa núi rừng biên cương, Bác ân cần động viên cán bộ, chiến sĩ sau chiến thắng lớn. Nhưng điều Người đặc biệt nhắc nhở không chỉ là tinh thần chiến đấu, mà còn là mối quan hệ máu thịt giữa quân với dân. Bác căn dặn bộ đội phải giữ nghiêm kỷ luật, kính trọng Nhân dân, bởi “được dân mến, dân ủng hộ thì thắng lợi sẽ càng lớn hơn”.
Lần thứ hai, Bác đến thăm Lạng Sơn
Mười năm sau, ngày 23/02/1960, Lạng Sơn vinh dự được đón Bác về thăm lần thứ hai. Sân vận động Đông Kinh (được chọn là nơi để Bác nói chuyện với đồng bào) hồi đó rất đơn sơ.
Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm tỉnh Lạng Sơn, ngày 23/02/ 1960.
Nguồn ảnh tư liệu: Bảo tàng Lạng Sơn
Mở đầu, Người nói: “Trước hết, tôi xin lỗi đồng bào vì tôi đến chậm nên đồng bào phải chờ lâu”... Nói chuyện trong cuộc mít tinh lớn với hơn 25.000 cán bộ, bộ đội, học sinh và đồng bào các dân tộc Lạng Sơn tại Sân vận động Đông Kinh, thị xã Lạng Sơn, Bác Hồ biểu dương: “Trong thời kỳ kháng chiến, đồng bào và cán bộ tỉnh ta đã anh dũng đánh giặc, cứu nước giữ làng. Từ ngày hòa bình trở lại, đồng bào và cán bộ tỉnh ta đã có nhiều cố gắng và thành tích. Đó là những ưu điểm, Trung ương và Chính phủ vui lòng khen ngợi toàn thể cán bộ và đồng bào”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với đồng bào các dân tộc tỉnh Lạng Sơn ngày 23/02/1960, tại Sân vận động Đông Kinh. Nguồn ảnh tư liệu: Bảo tàng Lạng Sơn
Trong không khí xúc động, đầm ấm và thân thiết, Bác đã ân cần căn dặn đồng bào: “Hiện nay, toàn Đảng và toàn dân ta phải ra sức xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, làm cơ sở vững mạnh để đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà. Chủ nghĩa xã hội là mọi người dân được áo ấm, cơm no, nhà ở tử tế, được học hành. Muốn như vậy thì mọi người phải thi đua tăng gia sản xuất và thực hành tiết kiệm, hiểu rõ và làm cho đúng chính sách của Đảng và Chính phủ, hoàn thành tốt kế hoạch Nhà nước...”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Trường Văn hóa Quân đội Lạng Sơn, ngày 23/2/1960. Nguồn ảnh tư liệu: Bảo tàng Lạng Sơn
Sau buổi mít tinh, Bác đi thăm Bệnh viện tỉnh, Trường văn hóa quân đội, Trường thiếu nhi vùng cao… Tới đâu Bác cũng đặc biệt chú ý thăm hỏi nơi ăn chốn ở, công tác chăm sóc bệnh nhân của các y bác sĩ; thăm hỏi các cháu thiếu nhi, hỏi han tình hình tăng gia sản xuất của Nhân dân…
Lần thứ ba Bác Hồ thăm Lạng Sơn
Tháng 02/1961, sau chuyến công tác tỉnh Cao Bằng, Bác Hồ đã tranh thủ thời gian để thăm hỏi đồng bào huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn. Bác nói “Hôm nay là ngày Tết, Bác cùng các đồng chí Tố Hữu, Lê Quảng Ba, Nguyễn Khai… lên thăm đồng bào. Bác không có điều kiện đến từng nhà được, Bác phải đi máy bay để chúc Tết được nhiều... Bác đã ân cần hỏi thăm đời sống sinh hoạt, sản xuất của Nhân dân Tràng Định, Bác gửi lời chúc đồng bào mạnh khỏe, công tác, sản xuất thắng lợi, học tập và tiến bộ tốt.
Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với thanh niên và các cháu thiếu nhi thị trấn Thất Khê, huyện Tràng Định. Nguồn ảnh tư liệu: Bảo tàng Lạng Sơn
Rồi Bác hỏi tiếp: Số đồng bào ở đây đã vào hợp tác xã chưa? Bà Vi Thị Lâm đứng lên trả lời "Thưa Bác có ạ" Bác khen "như thế là tốt". Bác hỏi tiếp: Các cháu bây giờ tự do thế nào? Bà Lâm trả lời: Thưa Bác tự do đi lại, tự do làm ăn...”. Bác ân cần căn dặn "Bác nghe nói ở đây hợp tác xã còn nhỏ, còn ít. Đồng bào phải vào hợp tác xã, đoàn kết các dân tộc, xây dựng hợp tác xã vững mạnh, làm ăn tốt để tiến lên chủ nghĩa xã hội. Mặt khác khi chúng ta đã vào hợp tác xã rồi, phải thật sự gắn bó với hợp tác xã, coi hợp tác xã là nhà, xã viên là chủ, cùng nhau ra sức đoàn kết sản xuất tốt thực hành tiết kiệm, xây dựng hợp tác xã ngày càng lớn mạnh... Tổ chức thêm nhiều ngành nghề nhất là chăn nuôi và các ngành nghề khác. Trong trồng trọt không chỉ có độc canh cây lúa mà phải trồng thêm hoa màu như ngô, khoai, sắn và các loại cây công nghiệp khác để phục vụ cho nông nghiệp cùng phát triển. Làm được như thế thì hợp tác xã sẽ phát triển vững chắc, xã viên luôn luôn tin tưởng gắn bó với hợp tác xã. Dân có giàu nước mới mạnh. Cuộc kháng chiến chống Mỹ sẽ mau chóng thắng lợi, mau chóng được thống nhất nước nhà".
Trước khi ra về, Bác căn dặn: “Bác đến chỉ được một chút thôi, Bác chúc đồng bào mạnh khỏe, tích cực sản xuất, công tác và học tập tốt. Bác gửi lời chào đến tất cả đồng bào địa phương”. Bác chia tay mọi người rồi lên máy bay. Máy bay bay lên rồi lượn một vòng như lưu luyến chưa muốn chia tay với đồng bào Lạng Sơn.
Trong cả ba lần về thăm Lạng Sơn, dù trong hoàn cảnh chiến tranh hay hòa bình, Bác luôn dành sự quan tâm sâu sắc tới con người, từ chiến sĩ ngoài mặt trận, bệnh nhân trong bệnh viện, học sinh vùng cao cho tới người nông dân nơi biên giới - tất cả đều được Người hỏi han bằng sự chân thành và tình yêu thương vô hạn.
Lạng Sơn khắc ghi lời Bác dạy:
Khắc ghi những lời dạy của Bác, Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc tỉnh Lạng Sơn đã nêu cao tinh thần đoàn kết, chủ động sáng tạo, nỗ lực phấn đấu vượt qua mọi khó khăn thách thức, khai thác các tiềm năng, lợi thế của tỉnh và đã đạt được những thành tựu quan trọng. Lạng Sơn từ một tỉnh có kinh tế chậm phát triển, đời sống Nhân dân gặp nhiều khó khăn, đến nay đã vươn lên phát triển mạnh mẽ.
Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2021 - 2025 ước đạt 7,1%, cao hơn mức tăng bình quân của giai đoạn 2016 - 2020 (5,2%), đạt mục tiêu đề ra từ 7 - 7,5%. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng và tích cực. Tổng sản phẩm trên địa bàn bình quân đầu người năm 2025 đạt 71,1 triệu đồng (gấp 1,6 lần so với năm 2020), tương đương 2.900 USD. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn 5 năm tăng 50,2% so với giai đoạn trước, trong đó thu nội địa bình quân hằng năm tăng 8,03%.
Kinh tế cửa khẩu tiếp tục phát triển nhanh, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giai đoạn 2021 - 2025 đạt 234,6 tỷ USD. Môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục được cải thiện tạo điều kiện thu hút đầu tư phát triển các thành phần kinh tế. Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh tăng 33 bậc so với năm 2020. Trong 5 năm đã thành lập 3.334 doanh nghiệp, gấp 1,8 lần giai đoạn trước; kinh tế tập thể được quan tâm phát triển.
Sản xuất nông, lâm nghiệp phát triển khá toàn diện; tập trung phát triển các vùng cây trồng, vật nuôi chủ lực, thế mạnh của địa phương. Phong trào xây dựng nông thôn mới đạt kết quả tích cực; diện mạo nông thôn có nhiều khởi sắc, đời sống của dân cư nông thôn được nâng cao.
Công nghiệp phát triển ổn định, lĩnh vực thương mại, dịch vụ tiếp tục được quan tâm đầu tư phát triển; du lịch dần trở thành ngành kinh tế quan trọng. Trong nhiệm kỳ đã thành lập 01 khu công nghiệp và 09 cụm công nghiệp. Hạ tầng thương mại đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và phục vụ sản xuất. Công viên địa chất Lạng Sơn được công nhận là Công viên địa chất toàn cầu UNESCO mở ra nhiều cơ hội mới để thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế.
Công tác quy hoạch, phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, trọng tâm là hạ tầng giao thông, đô thị, khu, cụm công nghiệp được chú trọng. Khởi công và tập trung triển khai nhiều dự án giao thông có tính kết nối liên vùng, dự án khu, cụm công nghiệp quan trọng như: Tuyến cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng; cao tốc Đồng Đăng (tỉnh Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (tỉnh Cao Bằng), cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 4B đoạn Km3+700-Km18 và đoạn Km18-Km80;… hoàn thành đưa vào sử dụng một số dự án đường tỉnh, đường huyện và đường tuần tra biên giới.
Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động xuất nhập khẩu tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, Lạng Sơn là tỉnh đầu tiên trong cả nước được lựa chọn triển khai thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh. Tập trung thực hiện các giải pháp cải thiện và nâng cao chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX), chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công (PAPI), chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS).
Đổi mới căn bản, phát triển toàn diện giáo dục và đào tạo, quy mô, mạng lưới trường, lớp sắp xếp hợp lý; chất lượng giáo dục các cấp học được nâng lên; công nhận mới 95 trường, công nhận lại 240 trường, toàn tỉnh có 317 trường học đạt chuẩn quốc gia, chiếm 48,9%, tăng 15,4% so với năm 2020. Công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe Nhân dân được quan tâm, chất lượng dịch vụ y tế ngày càng nâng cao. tỷ lệ hài lòng của người dân đối với dịch vụ y tế hằng năm đạt trên 80%.
Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” tiếp tục được triển khai đồng bộ, sâu rộng, đạt được nhiều kết quả quan trọng; các thiết chế văn hóa tiếp tục được quan tâm đầu tư. Phong trào thể dục, thể thao quần chúng phát triển mạnh mẽ, thể thao thành tích cao đạt nhiều kết quả nổi bật.
An sinh xã hội được đảm bảo; chính sách người có công, giải quyết việc làm, công tác giảm nghèo; chính sách dân tộc, tôn giáo; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đạt nhiều kết quả tích cực. Giai đoạn 2020 – 2025, có 47/88 xã và 315/644 thôn thoát khỏi diện đặc biệt khó khăn, đạt mục tiêu Trung ương giao. Tỷ lệ hộ nghèo bình quân hằng năm giảm 2,95%. Phát triển nhà ở xã hội được quan tâm thực hiện.
Công tác chuyển đổi số được triển khai đồng bộ, toàn diện trên các trụ cột gồm: Chuyển đổi số trong cơ quan Đảng, chính quyền, kinh tế số, xã hội số và cửa khẩu số. Lạng Sơn luôn nằm trong nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ số chuyển đổi số.
Quốc phòng, an ninh được tăng cường, chủ quyền biên giới quốc gia được giữ vững, trật tự, an toàn xã hội được bảo đảm. Công tác đối ngoại được tăng cường, chủ động, tích cực, hiệu quả và đi vào chiều sâu, góp phần duy trì hòa bình, ổn định khu vực biên giới và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.
Công tác xây dựng Đảng đạt được nhiều kết quả quan trọng. Các cấp ủy Đảng từ tỉnh đến cơ sở thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện Kết luận số 01-KL/TW, ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” gắn với việc thực hiện Kết luận số 21-KL/TW, ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và các quy định của Trung ương của Tỉnh ủy về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp được triển khai thực hiện nghiêm túc. Vai trò, hiệu lực lãnh đạo và uy tín của Đảng được nâng cao; niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, với công cuộc đổi mới được củng cố vững chắc.
Thực hiện lời dạy của Bác Hồ, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, Lạng Sơn đã kiên trì, sáng tạo học tập và làm theo lời Bác. Trong bối cảnh hội nhập và phát triển hiện nay, Lạng Sơn tiếp tục kiên định, vững tin vào con đường mà Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Nhân dân ta đã chọn, tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, đoàn kết một lòng, đổi mới, sáng tạo, nỗ lực không ngừng để xây dựng tỉnh Lạng Sơn ngày càng phát triển. Với ý chí và khát vọng vươn lên mạnh mẽ, Đảng bộ và Nhân dân Lạng Sơn quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra, góp phần cùng đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc./.
