Chủ động ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Nino, bảo đảm cấp nước mùa khô năm 2026 và năm 2027

UBND tỉnh vừa chỉ đạo việc chủ động ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Nino, bảo đảm cấp nước mùa khô năm 2026 và năm 2027 (Công văn số 2823/UBND-KTCN ngày 09/10/2026).

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, UBND các xã, phường, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh và các đơn vị khai thác, sử dụng nước theo dõi diễn biến thời tiết, nguồn nước, tác động của El Nino; rà soát, đánh giá khả năng cân đối nguồn nước và nhu cầu sử dụng nước theo từng địa bàn, công trình. Khoanh vùng nguy cơ thiếu nước sinh hoạt, sản xuất; chú trọng các tiểu lưu vực sông Bắc Khê, sông Kỳ Cùng, tiểu vùng Mo Pia, vùng núi, biên giới, khu dân cư phân tán và khu vực thường xuyên thiếu nước. Chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương, đơn vị xây dựng phương án phòng, chống hạn hán, thiếu nước mùa khô năm 2026 và năm 2027 theo các tình huống nguồn nước bình thường, thiếu nước và thiếu nước nghiêm trọng; xác định nhu cầu ưu tiên, nguồn cấp thay thế, công trình dự phòng, nhân lực, thiết bị, kinh phí và trách nhiệm tổ chức thực hiện. Chỉ đạo các đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa thủy lợi xây dựng, cập nhật phương án vận hành linh hoạt, an toàn, hiệu quả; xem xét tích nước sớm trong giới hạn quy trình vận hành tại khu vực có nguy cơ thiếu nước; chủ động vận hành hạ mực nước khi có dự báo, cảnh báo mưa lũ lớn để bảo đảm dung tích cắt giảm lũ cho hạ du. Chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, điều chỉnh lịch thời vụ phù hợp tại những nơi dự báo có nguy cơ không bảo đảm nguồn nước, nhất là các khu vực nằm ngoài phạm vi cấp nước của các hệ thống thủy lợi. Hướng dẫn tưới luân phiên, tưới tiên tiến, tiết kiệm nước, ưu tiên nước cho cây trồng ở giai đoạn nhạy cảm và cây trồng có giá trị kinh tế cao. Phối hợp với Sở Xây dựng, các địa phương rà soát công trình cấp nước tập trung khai thác nước dưới đất, khả năng kết hợp hoặc luân phiên sử dụng nước mặt, nước dưới đất; đánh giá khả năng tăng công suất để huy động khi thiếu nước nghiêm trọng.

UBND các xã, phường rà soát hiện trạng nguồn nước, công trình thủy lợi, cấp nước trên địa bàn; xác định cụ thể thôn, khu dân cư, số hộ, số người và diện tích sản xuất có nguy cơ thiếu nước. Xây dựng phương án ứng phó theo từng mức độ, giao rõ đầu mối phụ trách, thời điểm thực hiện, nguồn lực và chế độ báo cáo; ưu tiên khu vực thường xuyên thiếu nước, vùng núi đá, biên giới, công trình cấp nước tự chảy phụ thuộc nguồn sinh thủy nhỏ. Tổ chức kiểm kê, tính toán cân bằng nước trước khi bố trí sản xuất; công khai khả năng cấp nước, lịch tưới; hướng dẫn người dân chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, điều chỉnh lịch thời vụ phù hợp tại những khu vực dự báo có nguy cơ thiếu nước. Huy động tổ chức thủy lợi cơ sở và người dân nạo vét, sửa chữa kênh mương, cửa lấy nước, xử lý rò rỉ, bảo vệ công trình và nguồn nước; không tự ý đắp đập, ngăn dòng gây mất an toàn hoặc ảnh hưởng cấp nước hạ du.

Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Lạng Sơn tăng cường theo dõi, dự báo, cảnh báo diễn biến khí tượng, thủy văn, tác động của El Nino, nguy cơ hạn hán, thiếu nước; cung cấp kịp thời bản tin và thông tin chuyên đề phục vụ tính toán cân bằng nước, điều tiết hồ chứa, bố trí sản xuất. Khi có dấu hiệu mưa lũ lớn hoặc thiếu nước bất thường, phối hợp cung cấp thông tin cho Sở Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương và đơn vị vận hành công trình để triển khai biện pháp phù hợp.

Các sở, ngành, UBND các xã, phường và các đơn vị có liên quan hoàn thành việc rà soát, xây dựng phương án trong phạm vi quản lý, gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, theo dõi trước ngày 30/10/2026.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Thủ trưởng các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị và Chủ tịch UBND các xã, phường nghiêm túc tổ chức triển khai thực hiện các nhiệm vụ được giao; chủ động theo dõi, cập nhật tình hình nguồn nước và kịp thời báo cáo khi phát sinh các vấn đề vượt khả năng xử lý./.

Bích Diệp