Năm 2025: Năm bản lề hoàn thiện cơ chế, chính sách về bảo mật, an toàn, an ninh mạng của Việt Nam

Năm 2025 khép lại, với hàng loạt cơ chế, chính sách về bảo mật, an toàn, an ninh mạng được ban hành. Từ việc Việt Nam là nước chủ nhà của Lễ ký công ước Liên Hợp quốc về an ninh mạng, đến việc Quốc hội thông qua nhiều dự án Luật và Chính phủ ban hành các Nghị định, Chỉ thị, Kế hoạch liên quan đến lĩnh vực bảo mật và an toàn, an ninh mạng. Đây là một bước tiến mạnh mẽ, khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong mục tiêu bảo đảm bảo mật, an toàn, an ninh mạng quốc gia, củng cố vững chắc hơn chủ quyền số và vị thế của Việt Nam.

Công ước Hà Nội - Công ước đa phương toàn cầu về tội phạm mạng được ký kết

Lễ ký kết Công ước Liên Hợp quốc về chống tội phạm mạng (hay Công ước Hà Nội), được tổ chức vào ngày 25-26/10/2025 tại Hà Nội, thu hút hơn 110 quốc gia tham dự, dưới sự đồng chủ trì của Tổng Thư ký Liên Hợp quốc António Guterres và Chủ tịch nước Việt Nam Lương Cường. Với chủ đề “Chống tội phạm mạng - Chia sẻ trách nhiệm - Bảo đảm tương lai của chúng ta”, sự kiện ghi dấu Việt Nam là quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á được chọn làm địa điểm đặt tên và mở ký một công ước toàn cầu của Liên Hợp quốc. Đến thời điểm kết thúc lễ ký kết, 72 quốc gia đã đặt bút ký tham gia, vượt xa con số tối thiểu 40 quốc gia được kỳ vọng để công ước có hiệu lực. Công ước Hà Nội về chống tội phạm mạng không chỉ khẳng định vị thế và trách nhiệm của Việt Nam, mà còn mở ra kỷ nguyên hợp tác mới cho an ninh và công lý trong thế giới số.

Toàn cảnh buổi Lễ mở ký Công ước Hà Nội

Công ước Hà Nội gồm 9 Chương với 71 Điều khoản, quy định toàn diện các vấn đề về hình sự hóa tội phạm mạng, thẩm quyền điều tra, hợp tác quốc tế, dẫn độ, hỗ trợ tư pháp và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Công ước này không chỉ chuẩn hóa khái niệm tội phạm mạng mà còn thiết lập cơ chế phối hợp xuyên biên giới để các quốc gia có thể chia sẻ thông tin, truy vết và xử lý tội phạm hiệu quả hơn. Các hành vi như truy cập trái phép, đánh cắp dữ liệu, gian lận điện tử, tấn công cơ sở hạ tầng trọng yếu, sử dụng không gian mạng để tuyên truyền khủng bố hay rửa tiền bằng tiền mã hóa đều được định danh cụ thể. Đây là bước tiến đột phá giúp khắc phục tình trạng “vùng xám pháp lý” từng khiến nhiều vụ tấn công mạng xuyên quốc gia không thể truy tố.

Điểm nổi bật của Công ước Hà Nội là sự cân bằng giữa an ninh và quyền con người. Nếu Công ước Budapest bị phê phán vì thiếu quy định bảo vệ quyền riêng tư và ban đầu chủ yếu dành cho các nước châu Âu, thì Công ước Hà Nội đã khắc phục triệt để bằng việc yêu cầu mọi biện pháp điều tra, thu thập dữ liệu phải tuân thủ nguyên tắc pháp quyền, tỉ lệ và minh bạch. Các cơ quan chức năng chỉ được phép tiếp cận dữ liệu cá nhân hoặc giám sát thông tin khi có lệnh tư pháp hợp pháp và trong phạm vi cần thiết. Điều này thể hiện một cách tiếp cận nhân văn, coi an ninh mạng không thể tách rời khỏi quyền con người, đồng thời củng cố niềm tin vào pháp quyền quốc tế.

Quốc hội thông qua nhiều dự án Luật quan trọng

Luật An ninh mạng 2025

Ngày 10/12/2025, Quốc hội thông qua Luật An ninh mạng với đa số đại biểu tán thành (91,75%). Luật gồm 8 Chương, 45 Điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Luật đã quy định cụ thể trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp trong bảo đảm an ninh mạng và thống nhất đầu mối thực hiện nhiệm vụ chủ trì điều phối chung để tổ chức thực hiện đảm bảo an ninh mạng; Bổ sung quy định về hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm mạng; khẳng định Sử dụng công nghệ chiếm đoạt dữ liệu quan trọng của cá nhân là hành vi gián điệp mạng; quy định Những hành vi bị nghiêm cấm trên không gian mạng; Cấm làm lộ bí mật kinh doanh, bí mật đời tư, bí mật gia đình.

Luật làm rõ vai trò, trách nhiệm của Ban Cơ yếu Chính phủ - Cơ quan mật mã quốc gia, trong công tác bảo vệ bí mật nhà nước, sử dụng mật mã cơ yếu và quản lý về mật mã dân sự. Theo đó, Ban Cơ yếu Chính phủ có trách nhiệm tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật trong việc sử dụng mật mã để bảo vệ thông tin thuộc bí mật nhà nước được lưu trữ, trao đổi trên không gian mạng. Tổ chức chủ trì triển khai giải pháp dùng mật mã cơ yếu để bảo vệ thông tin bí mật nhà nước trong hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia; thẩm định an ninh mạng, đánh giá điều kiện an ninh mạng, kiểm tra an ninh mạng đột xuất, giám sát an ninh mạng và điều phối hoạt động ứng phó, khắc phục sự cố an ninh mạng đối với hệ thống thông tin cơ yếu thuộc Ban Cơ yếu Chính phủ. Chủ trì, phối hợp với Bộ, ngành triển khai công tác phòng ngừa, phát hiện các hành vi tấn công mạng, có liên quan đến tấn công mạng và công tác phòng, chống khủng bố mạng, áp dụng biện pháp xử lý khủng bố mạng xảy ra đối với hệ thống thông tin cơ yếu thuộc Ban Cơ yếu Chính phủ.

Ngoài ra, Ban Cơ yếu Chính phủ giúp Bộ trưởng Bộ Quốc phòng thực hiện quản lý nhà nước về mật mã dân sự và an ninh mạng thuộc phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật, trong đó bao gồm quản lý chất lượng sản phẩm, dịch vụ mật mã dân sự; đăng ký, chỉ định và quản lý hoạt động của tổ chức chứng nhận sự phù hợp về an ninh mạng đối với sản phẩm, dịch vụ mật mã dân sự. Luật cũng quy định, Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Ban Cơ yếu Chính phủ trong triển khai các biện pháp bảo vệ hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia có sử dụng giải pháp, sản phẩm mật mã do Ban Cơ yếu Chính phủ cung cấp để bảo vệ bí mật nhà nước. Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định hoặc ủy quyền cho Bộ trưởng Bộ Quốc phòng xem xét, quyết định, xử lý tình huống nguy hiểm về an ninh mạng đối với hệ thống thông tin quân sự và hệ thống thông tin cơ yếu thuộc Ban Cơ yếu Chính phủ.

Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi)

Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi) với 434/436 đại biểu Quốc hội có mặt tán thành, đạt 99,54%. Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về bảo vệ bí mật nhà nước.

Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi) gồm 5 Chương, 28 Điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026. Theo Luật, bí mật nhà nước là thông tin có nội dung quan trọng do người có thẩm quyền theo quy định của Luật này xác định, chưa được công khai, nếu bị lộ, bị mất có thể gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc. Bí mật nhà nước được chứa đựng trong tài liệu (gồm cả văn bản giấy, văn bản điện tử), vật, địa điểm, lời nói, hoạt động hoặc các dạng khác. Luật cũng quy định người có trách nhiệm lập danh mục bí mật nhà nước; quy định về vận chuyển, giao, nhận tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước và thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước.

Đáng chú ý, Luật quy định Ban Cơ yếu Chính phủ giúp Bộ trưởng Bộ Quốc phòng thực hiện quản lý nhà nước về bảo vệ bí mật nhà nước theo quy định như sau trong lĩnh vực cơ yếu: (1) Xây dựng, đề xuất chủ trương, chính sách, kế hoạch và phương án bảo vệ bí mật nhà nước; (2) Chủ trì xây dựng và trình cơ quan có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền văn bản quy phạm pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước; hướng dẫn thực hiện công tác bảo vệ bí mật nhà nước; (3) Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ, kiến thức bảo vệ bí mật nhà nước; (4) Phòng, chống vi phạm pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước; (5) Kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước. Đồng thời, giúp Bộ trưởng Bộ Quốc phòng tham mưu Chính phủ xây dựng và phát triển hệ thống thông tin mật mã quốc gia; quản lý hoạt động nghiên cứu, sản xuất, cung cấp và sử dụng sản phẩm mật mã để bảo vệ thông tin bí mật nhà nước.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025

Luật số 91/2025/QH15 quy định về dữ liệu cá nhân, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Trong đó, dữ liệu cá nhân là bí mật nhà nước phải được mã hóa, giải mã theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước và pháp luật về Cơ yếu. Cơ quan, tổ chức, cá nhân quyết định việc mã hóa, giải mã dữ liệu cá nhân phù hợp với hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, gồm 3 Chương với 39 Điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026. Luật quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân trong quá trình xử lý dữ liệu cá nhân, trong một số hoạt động cụ thể, quy định về lực lượng, điều kiện bảo đảm bảo vệ dữ liệu cá nhân và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Luật Luật mở rộng phạm vi áp dụng triệt để, bao gồm cả các tổ chức nước ngoài xử lý dữ liệu của công dân Việt Nam, bất kể họ có hiện diện vật lý tại Việt Nam hay không.  

Ngoài các Luật nêu trên, trong năm 2025, Quốc hội đã thông qua nhiều Luật khác có liên quan đến vấn đề bảo mật, an toàn, an ninh mạng đã được Quốc hội thông qua như: Luật Trí tuệ nhân tạo; Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Luật Công nghiệp công nghệ số; Luật Chuyển đổi số;… Điều này tạo ra môi trường pháp lý quan trọng để Chính phủ hướng đến kiến tạo một không gian số rộng khắp, an toàn.

Chính phủ ban hành nhiều quy định về bảo mật, an toàn, an ninh mạng

Chỉ thị nâng cao năng lực bảo vệ bí mật nhà nước trong tình hình mới

Ngày 21/10, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký ban hành Chỉ thị số 32/CT-TTg yêu cầu các bộ ngành, địa phương nâng cao năng lực bảo vệ bí mật nhà nước trong tình hình mới. Chỉ thị yêu cầu các bộ, ngành, địa phương nâng cao năng lực bảo vệ bí mật nhà nước trong tình hình mới; Tổ chức rà soát toàn diện tất cả các nội dung, nhiệm vụ liên quan đến bảo vệ bí mật, kịp thời khắc phục hạn chế, bổ sung, điều chỉnh quy định chưa phù hợp với thực tiễn; Nâng cao vai trò, nhận thức, trách nhiệm của người đứng đầu, gắn bảo vệ bí mật với bảo vệ bí mật nhà nước với công tác bảo vệ chính trị nội bộ; Đổi mới tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước, tập trung, trọng điểm, tránh hình thức.

Trước tình hình an ninh, chính trị của khu vực và thế giới diễn biến hết sức phức tạp, công tác bảo vệ bí mật nhà nước cần điều chỉnh để vừa đảm bảo an ninh, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Kế hoạch triển khai Hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ công việc chứa nội dung bí mật nhà nước

Ngày 13/11, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng ký Quyết định số 2481/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai Hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ công việc chứa nội dung bí mật nhà nước dùng chung trong hệ thống hành chính nhà nước. Mục đích của Kế hoạch nhằm triển khai Hệ thống Quản lý văn bản và hồ sơ công việc chứa nội dung bí mật nhà nước có tích hợp giải pháp bảo mật, chữ ký số của Ban Cơ yếu Chính phủ dùng chung cho các cơ quan từ trung ương đến cấp xã thuộc hệ thống hành chính nhà nước (Hệ thống Quản lý văn bản mật của Chính phủ) để quản lý văn bản, hồ sơ công việc chứa nội dung bí mật nhà nước (độ Mật và Tối mật) trên môi trường mạng nhằm nâng cao hiệu quả xử lý công việc, liên thông với các cơ quan trong hệ thống chính trị, tiết kiệm chi phí.

Nghị định về mức hỗ trợ đối với người làm công tác chuyển đổi số, an toàn thông tin mạng, an ninh mạng

Ngày 01/7/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 179/2025/NĐ-CP đối với người làm công tác chuyên trách về chuyển đổi số, an toàn thông tin mạng, an ninh mạng. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2025, với mức hỗ trợ được quy định là 5 triệu đồng/tháng đối với người làm công tác chuyên trách về chuyển đổi số, an toàn thông tin mạng, an ninh mạng trong cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (gồm các tổ chức chính trị, xã hội) từ trung ương tới cấp xã và lực lượng vũ trang (quân đội, công an, cơ yếu).

Khoản hỗ trợ này được chi trả cùng kỳ lương hàng tháng, không dùng để tính đóng, hưởng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế. Việc chi trả hỗ trợ được duy trì cho đến khi chính sách tiền lương mới theo chỉ đạo cấp có thẩm quyền được thực thi.

Cũng trong năm 2025, Chính phủ đã ban hành các nghị định quan trọng như: Nghị định số 23/2025/NĐ-CP của Chính phủ, quy định về chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy; Nghị định số 211/2025/NĐ-CP của Chính phủ, quy định về hoạt động mật mã dân sự; Nghị định số 194/2025/NĐ-CP của Chính phủ, quy định chi tiết một số điều của Luật Giao dịch điện tử về cơ sở dữ liệu quốc gia, kết nối và chia sẻ dữ liệu, dữ liệu mở phục vụ giao dịch điện tử của cơ quan nhà nước. Đồng thời, các nghị quyết, quyết định và thông tư chi tiết nhằm hướng dẫn các cơ quan, đơn vị triển khai như: Nghị quyết về thí điểm thị trường tài sản mã hóa; Quyết định số 33/2025/QĐ-TTg Quy định về hoạt động của Mạng truyền số liệu chuyên dùng phục vụ các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam;…

Kết luận

Năm 2025 đánh mốc son quan trọng, là “năm bản lề” trong việc định hình và củng cố toàn diện hệ thống chính sách, pháp luật về bảo mật, an toàn và an ninh mạng của Việt Nam. Việc chủ trì ký kết Công ước Hà Nội, cùng sự ra đời của các luật then chốt không chỉ giúp xóa bỏ những vùng xám pháp lý mà còn khẳng định mạnh mẽ chủ quyền số quốc gia trên trường quốc tế. Những nỗ lực này, kết hợp với các chính sách đãi ngộ nhân lực thiết thực và giải pháp công nghệ mật mã tiên tiến, đã tạo ra một hành lang pháp lý vững chắc, nhân văn và đồng bộ. Đây chính là nền tảng cốt yếu để Việt Nam kiến tạo một không gian mạng an toàn, lành mạnh, giúp người dân và doanh nghiệp hoàn toàn yên tâm dấn thân vào lộ trình chuyển đổi số, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Nguồn: http://antoanthongtin.vn